آمله Emblica officinalis

اثر فلاونوئیدها، تانن­ها، فنول، ترپنوئیدها و ساپونین­ها

برگهای گیاه بسیار غنی از تانن­ها و فلاونوئیدها هستند. به دلیل حضور فلاونوئیدها دم کرده برگ این گیاه با دانه ­های شنبلیله برای درمان اسهال مزمن استفاده می­شود.

میوه E.officinalis تانن­ هایی دارد که به عنوان جزء اصلی و خیلی گس آن در طبیعت هستند و پتانسیل بالایی در درمان اختلالات روده­ایی مثل اسهال و اسهال خونی دارند. به علت حضور فلاونوئیدها در برگها و میوه ­های این گیاه می ­توان آنرا به عنوان آنتی اکسیدان استفاده کرد.

آزمایشات انجام شده در موسسه ایمنی شناسی Niwa در ژاپن نشان داد که E.officinalis یک جاذب قوی رادیکالهای آزاد می­باشد.

این گیاه همچنین یک تقویت کننده قوای جنسی است و همچنین به عنوان یکی از قویترین جوان کننده های قوی در طب آیورودیک مطرح شده است.  

این گیاه ماده اولیه مورد استفاده در یکی از فرمولهای گیاهی مشهور آیوروداست که chayavanprasha نامیده می­ شود و مقوی جنسی است، ممکن است به خاطر حضور ترکیبات فنولی باشد که به عنوان یک عامل تحریک کننده عمل می­کنند.

این گیاه همچنین برای سم زدایی خون از مواد شیمیایی و مضر استفاده می­ شود و حضور فنولها دلیل استفاده از این گیاه برای این منظور است زیرا فنولها به عنوان یک عامل سم زدایی عمل می­ کنند.

عصاره دانه ­ها و برگهای این گیاه در درمان دیابت استفاده می ­شود و این به دلیل حضور ترپنوئیدها در این گیاه است. در طب سنتی این گیاه به عنوان ضد التهاب و برای درمان تب استفاده می ­شده است. میوه تازه گیاه در التهاب ریه ­ها استفاده می ­شده است. ساپونین­ها و فلاونوئیدها خواص ضد التهاب دارند و این علت استفاده از این گیاه برای درمان التهاب است. آبمیوه یا عصاره میوه گیاه مخلوط شده با عسل یک درمان مفید برای تنفس دردناک مثل تنگی نفس است. یکی از استفاده ­های داروهای ترپنوئیدی بهبود عملکرد ریه است و حضور ترپنوئیدها در این گیاه دلیل استفاده این گیاه برای درمان­های تنفسی است.

نام مصطلح: آمله

نام سنتی: اَملج، آملج

نام عمومی: emblic

نام علمیPhyllanthus emblica L

خانواده Phyllanthaceae

بخش مورد استفاده: میوه

آمله درختی است برگریز با میوه کروی، زرد مایل به سبز. برگ هایش شبیه پر و گلها سبز کمرنگ است. در کتاب مخزن الادویه عقیلی خراسانی آمله، با نام اَملج آمده است و آن را میوه درختی هندی با طعم ترش، بسیار گس و حداکثر به بزرگی گردو معرفی کرده است. در کتاب استاد قهرمان اشاره شده است که گیاه آمله که در شرح قدیم آمده با کتب گیاه شناسی جدید تطابق دارد.

ترکیبات مهم

میوه های گیاه بیشترین کاربرد را دارند. میوه ها شامل غلظت بالایی از اسکوربیک اسید هستند که با گرما یا پختن از بین می روند. بعلاوه میوه ها دارای فنول از جمله الاژیک اسید، گالیک اسید، کوئرستین، کامفرول، کوریلاجین، گرانیئین، کوئرستین، کامفرول، فوروزین، گالوتانن ها، امبلی کانین ها، فلاونوئیدها، گلیکوزیدها و پروآنتوسیانیدین ها می باشند.

برگ ها دارای فنول های مشابه میوه هستند.  ریشه ها دارای گلیکوزیدها و تانن ها هستند.

منبع:

Studies on phytochemical constituents of six Malaysian medicinal plants. Krishnaiah D.*, Devi T., Bono A. and Sarbatly R. Journal of Medicinal Plants Research Vol. 3(2), pp. 067-072, February, 2009

 عقیلی خراسانی سیدمحمد حسین، مخزن الادویه. تصحیح دکتر روجا رحیمی و همکاران. نشر سبزآرنگ. چاپ پنجم. صفحه 177 و 944

قهرمان احمد، احمدرضا اخوت، شرح تطبیقی گیاهان دارویی کهن، جلد دوم، 1388  http://www.tandorostan.org